Harde ontlasting en verstopping

Harde ontlasting is vaak tegelijkertijd een gevolg en een oorzaak van verstopping. Hoe langer de ontlasting in de darmen blijft, hoe meer vocht eruit wordt opgenomen. Na een aantal dagen wordt de stoelgang veel droger en dus ook stukken harder. Het is moeilijker voor de darmen om harde ontlasting voort te laten bewegen vergeleken met zachte ontlasting.

De meeste gezonde mensen hebben op zijn minst drie keer per week stoelgang. Harde ontlasting komt het vaakst voor bij mensen die langer dan 3 dagen achter elkaar geen stoelgang hebben.

Bij onregelmatige stoelgang kan de ontlasting afwisselen van hard tot brijachtig. Soms heeft dit met darminfectie met een parasiet te maken.

Problemen met verstopping komen het vaakst voor in het laatste deel van de dikke darm, de colon. Bij verstopping van het laatste deel van de dikke darm, komt al het eten dat verteerd wordt in de darmen in een soort file terecht. Tegen de tijd dat de baan vrij is gekomen voor de ontlasting, heeft het zo lang moeten wachten dat het ook reeds hard is geworden. Hierdoor ontstaat een nieuwe verstopping met dezelfde gevolgen. Om van harde ontlasting en verstopping af te komen moet die cyclus verbroken worden. Hier zijn drie stappen voor:

Stap 1: De oorzaak van harde ontlasting en verstopping identificeren

De oorzaak van harde ontlasting en verstopping is meestal dieet gerelateerd:

  • te veel zetmeel (brood, rijst, pasta, aardappels) eten
  • te veel vlees eten
  • niet genoeg groenten eten

De oorzaak van harde ontlasting kan ook aan een darmaandoening liggen, bijvoorbeeld:

  • darmparasieten
  • Candida albicans infectie van de darmen
  • ongezonde darmflora
  • gluten intolerantie / glutenallergie

Meestal wordt te harde ontlasting door een of beide van bovenstaande veroorzaakt. Maar het kan in zeldzame gevallen aan de darmen liggen. Bij mensen die vaak last hebben van verstopping wordt soms van luie darmen gesproken. Het is echter vaker het geval dat de darmen niet goed werken omdat ze last hebben van verkeerde voeding of een aandoening – niet dat de darmen afwijken.

Stap 2: de oorzaak van harde ontlasting behandelen

In het geval dat de klachten door dieet worden veroorzaakt kan deze stap worden overgeslagen. Het is echter aangeraden om onderzoek te laten doen voordat een dieet wordt geprobeerd.

Gluten intolerantie kan de darmen verstoren waardoor de stoelgang vertraagd wordt en hard kan worden. Mensen die glutenvrij eten ervaren vaak een verbetering van de klachten. Maar het is moeilijk om levenslang glutenvrij te blijven eten. Daarom is het fijn om te weten of gluten werkelijk een probleem zijn. Gluten intolerantie kan gemakkelijk worden aangetoond met een ontlastingsonderzoek.

Maar let op! Het is alleen mogelijk om een test op gluten intolerantie te doen als gluten gegeten worden. Na een tijdje glutenvrij te hebben gegeten verdwijnen de antilichamen tegen gluten uit het lichaam. Deze antilichamen moeten gemeten kunnen worden om diagnose te stellen.

Als er geen onderliggende aandoening is die de oorzaak is van harde ontlasting, kan met het dieet worden geëxperimenteerd. Maar experimenteer pas met dieet als het zeker is dat de klachten niet door een onderliggende aandoening of infectie worden veroorzaakt.

Stap 3: dieet 

Bij de meeste mensen is de oorzaak van harde ontlasting en verstopping een dieet die niet optimaal is voor de dikke darm. De behandeling bestaat in zulke gevallen uit het verbeteren van het dieet. Het dieet verbeteren heeft 3 functies:

  • De ontlasting meer volume geven: zorgen dat de ontlasting vocht vast blijft houden om een zachtere structuur te krijgen
  • De darmflora herstellen: gunstige darmbacterien helpen de darmen niet alleen met vertering, maar zorgen voor tal van bijdragen aan de gezondheid. Om van darmklachten af te komen is het essentieel dat de darmflora gezond is en goed functioneert.
  • De darmen stimuleren: de peristaltiek van de darmen kan worden afgeremd door verkeerd dieet en darmaandoeningen. Met de juiste voeding kan de peristaltiek juist worden gestimuleerd.

 

Oorzaken van harde ontlasting

 

Harde ontlasting en de bijbehorende verstopping kan te wijten zijn aan verschillende oorzaken. Harde ontlasting kan komen door een probleem met de darmen.  Ook de consumptie van verkeerde voedingsmiddelen kan harde ontlasting veroorzaken.

Voedingsmiddelen die harde ontlasting kunnen veroorzaken

Gebrek aan plantenvezels en harde ontlasting:

Een dieet met te weinig plantenvezels kan harde ontlasting veroorzaken.

Sommige vezels zijn voor mensen onverteerbaar, maar darmbacteriën (de darmflora) kan vetzuren en vitaminen uit het onverteerbare deel van plantaardig voedsel halen. De vezels die niet verteerd worden absorberen vloeistof waardoor de ontlasting zachter wordt. Beperk de consumptie van eten met weinig vezels, zoals wit brood, witte rijst, pasta, aardappels, geblikte groenten en fruit en vruchtensap zonder pulp.

Vettig voedsel en harde ontlasting

Vette voedsel veroorzaakt niet altijd harde ontlasting. Er zijn gezonde vetten, zoals de omega 3 in vis en omega 9 van olijfolie, die de stoelgang kunnen bevorderen. Ongezonde transvetten kunnen wel harde ontlasting veroorzaken. Ook omega 6 vetten zijn ongezond, al doen producenten van producten met omega 6, zoals margarine alsof het goed is. Ontlasting met veel vet er in beweegt langzaam in de darm, waardoor meer water wordt opgenomen uit de ontlasting. Stoelgang met een laag watergehalte kan hard worden. Beperk de consumptie van vet voedsel zoals patat, pindakaas, margarine en chips.

Darmproblemen en harde ontlasting

Fecesonderzoek harde ontlasting

Fecesonderzoek kan helpen om de oorzaak van harde ontlasting en andere darmklachten aan te geven.

Meestal is het mogelijk om van harde ontlasting af te komen door het dieet aan te passen. Het eten van meer groente is vaak genoeg. In sommige gevallen is het niet zo gemakkelijk. Indien er een onderliggende probleem is met de darmen, moet het uitgezocht en behandeld worden.

Een voorbeeld is darmparasieten. Een infectie met darmparasieten kan brijachtige ontlasting en diarree veroorzaken, maar ook verstopping en harde ontlasting. Vaak wisselt het ontlastingspatroon tussen de twee af. Om zowel van de diarree en de harde ontlasting af te komen, moeten de parasieten behandeld worden.

Er zijn nog veel meer darmproblemen die harde ontlasting kunnen veroorzaken. Indien aanpassen van het dieet niet werkt, kunt u overwegen ontlastingsonderzoek te laten verrichten om de oorzaak op die manier te achterhalen. Bezoek darmklachten.nl voor meer informatie. Voor prikkelbare darm syndroom heeft het vaak zin de oorzaak op te sporen met een test. Op darmklachten.nl kan een test worden aangevraagd.